
2 października 2026 r.
Rada Gminy Płaska
za pośrednictwem
Przewodniczącej Rady Gminy Płaska
Pani Katarzyny Tomczyk
PETYCJA
w sprawie nagrywania i publicznego udostępniania jawnych posiedzeń komisji Rady Gminy Płaska
Na podstawie art. 63 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 2 ust. 1–3 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o petycjach, działając w interesie publicznym, wnoszę o wprowadzenie trwałej zasady nagrywania jawnych posiedzeń komisji Rady Gminy Płaska i publicznego udostępniania tych nagrań.
Celem petycji jest zapewnienie mieszkańcom możliwości poznania rzeczywistego przebiegu prac komisji, weryfikowania przedstawianych stanowisk oraz sprawowania społecznej kontroli nad działalnością organów Gminy.
Minimalnym rozwiązaniem powinno być pełne, czytelne nagranie dźwięku jawnej części posiedzenia oraz jego późniejsza publikacja. Nie jest konieczne prowadzenie transmisji na żywo ani zakup profesjonalnego systemu realizacji obrazu.
I. Wnioskowane działania
Wnoszę o:
- Nagrywanie wszystkich jawnych posiedzeń komisji Rady Gminy Płaska, co najmniej w formie pełnego zapisu dźwięku, od rozpoczęcia do zakończenia obrad, z uwzględnieniem wyłącznie ograniczeń jawności mających podstawę ustawową.
- Objęcie tą zasadą wszystkich komisji stałych i doraźnych, w szczególności Komisji Budżetowej, Komisji Rewizyjnej, Komisji Gospodarczej i Spraw Społecznych oraz Komisji Skarg, Wniosków i Petycji, a także wspólnych posiedzeń komisji.
- Publikowanie nagrań w BIP Gminy Płaska albo w publicznym archiwum, do którego prowadzi jednoznaczny odnośnik z BIP. Dostęp powinien być bezpłatny, bez konieczności logowania i składania indywidualnego wniosku o informację publiczną.
- Publikowanie nagrań bez zbędnej zwłoki, co do zasady nie później niż w ciągu 7 dni roboczych od posiedzenia. W razie konieczności wydłużenia tego terminu proszę o zamieszczenie informacji o przyczynie opóźnienia i przewidywanej dacie publikacji.
- Oznaczanie każdego nagrania datą posiedzenia i nazwą komisji oraz powiązanie go z porządkiem obrad, protokołem i materiałami dotyczącymi rozpatrywanych spraw. W przypadku wspólnego posiedzenia należy wskazać wszystkie uczestniczące komisje.
- Zapewnienie jakości dźwięku pozwalającej zrozumieć wypowiedzi oraz ustalić, kto zabiera głos. Osoby wypowiadające się powinny korzystać z mikrofonów, a prowadzący obrady powinien identyfikować mówców, gdy jest to potrzebne dla czytelności nagrania.
- Wykorzystanie w pierwszej kolejności sprzętu już znajdującego się w dyspozycji Gminy, w tym mikrofonów i urządzeń używanych podczas sesji Rady. Jeżeli posiedzenia komisji są już nagrywane na potrzeby sporządzania protokołów, wnoszę o wykorzystanie tych nagrań i ustalenie zasad ich publikowania.
- Zachowywanie i udostępnianie nagrań również wtedy, gdy posiedzenia są transmitowane na żywo, tak aby dostęp do nich był możliwy po zakończeniu obrad.
- Nagrywanie posiedzeń odbywających się w innych budynkach niż Urząd Gminy. Brak dostępu do Internetu w miejscu posiedzenia nie powinien wykluczać lokalnego zapisu i późniejszej publikacji nagrania. W przypadku wizji lokalnych i oględzin w terenie rejestracja powinna być prowadzona w miarę możliwości technicznych i organizacyjnych.
- Przyjęcie zasad ochrony prywatności, danych osobowych i innych informacji prawnie chronionych, obejmujących informowanie uczestników o nagrywaniu, minimalizację ujawnianych danych i sprawdzanie materiału przed publikacją. Jeżeli konieczna jest anonimizacja lub wyciszenie, ograniczenie powinno obejmować wyłącznie niezbędny fragment nagrania. Każde takie wyłączenie powinno być oznaczone i wyjaśnione bez ujawniania chronionej informacji.
- Zapewnienie dostępności cyfrowej publikowanych materiałów zgodnie z obowiązującymi przepisami, w tym odpowiedniej alternatywy tekstowej dla treści audio.
- Zachowanie protokołów z posiedzeń komisji. Nagrania powinny uzupełniać dokumentację tekstową, a nie ją zastępować. Wnoszę o przyjęcie rozwiązania, które jednocześnie pozwoli szybko wyszukać informację w protokole i sprawdzić rzeczywistą wypowiedź w nagraniu.
- Utrwalenie przyjętych zasad w odpowiednich regulacjach dotyczących pracy Rady i jej komisji, w tym — jeżeli będzie to konieczne — w Statucie Gminy Płaska.
II. Uzasadnienie
1. Na komisjach odbywa się istotna część pracy Rady
Posiedzenia komisji służą analizowaniu projektów uchwał, zadawaniu pytań, wyjaśnianiu wątpliwości i wysłuchiwaniu mieszkańców. To właśnie podczas tych posiedzeń często przedstawiane są argumenty, które mają wpływ na późniejsze decyzje Rady Gminy.
Mieszkaniec powinien mieć możliwość poznania nie tylko końcowego stanowiska komisji, lecz także pytań, odpowiedzi i argumentów poprzedzających jego przyjęcie. Dotyczy to również stanowisk, których komisja ostatecznie nie podzieliła.
Nagrania byłyby przydatne także radnym nieobecnym na danym posiedzeniu, którzy przed głosowaniem na sesji chcieliby zapoznać się z przebiegiem wcześniejszej dyskusji.
2. Jawność powinna być dostępna również dla osób, które nie mogą przyjść do Urzędu
Art. 11b ustawy o samorządzie gminnym ustanawia zasadę jawności działalności organów gminy, obejmującą między innymi prawo wstępu na posiedzenia komisji Rady.
Sama możliwość osobistego udziału nie rozwiązuje jednak problemu dostępu do informacji. Mieszkańcy pracują, sprawują opiekę nad bliskimi, chorują lub mają ograniczoną możliwość przemieszczania się. Część osób zainteresowanych sprawami Gminy przebywa w dni robocze poza jej terenem.
W moim przypadku praca w Warszawie oznacza konieczność pokonania około 300 kilometrów, aby osobiście uczestniczyć w posiedzeniu w Płaskiej. Nie powinno to oznaczać utraty możliwości poznania przebiegu jawnych obrad.
Publiczne archiwum nagrań pozwoli zapoznać się z posiedzeniem w dogodnym czasie, niezależnie od możliwości przyjazdu do Urzędu.
3. Nagranie umożliwia weryfikację protokołu
Protokół porządkuje przebieg posiedzenia i pozwala szybko odnaleźć konkretny temat. Nagranie pozwala sprawdzić dokładne brzmienie wypowiedzi, jej kontekst oraz przebieg dyskusji.
Ma to szczególne znaczenie w sytuacji, gdy pojawiają się rozbieżności między treścią protokołu a relacjami uczestników posiedzenia. Dostęp do nagrania umożliwia ich rzeczowe wyjaśnienie, zamiast pozostawiania mieszkańców z przeciwstawnymi twierdzeniami.
Systematyczne nagrywanie chroni również radnych i pracowników Urzędu przed przypisywaniem im słów, których nie wypowiedzieli.
4. W Płaskiej należy zwiększać możliwości kontroli społecznej
W protokole nr 11/25 ze wspólnego posiedzenia komisji z 29 grudnia 2025 r. odnotowano propozycję Pani Przewodniczącej dotyczącą rozważenia rezygnacji z protokołów sesji Rady Gminy.
Niniejsza petycja dotyczy posiedzeń komisji, jednak przywołana propozycja pokazuje potrzebę określenia kierunku zmian w dokumentowaniu działalności Rady.
Zmiany powinny ułatwiać mieszkańcom kontrolę działalności władzy. Dokumentacja tekstowa i nagrania pełnią różne, uzupełniające się funkcje. Mieszkaniec powinien móc szybko odnaleźć interesujący go temat, a następnie sprawdzić, co rzeczywiście powiedziano.
Dostęp do informacji nie powinien zależeć od tego, czy przypadkowo ktoś z obecnych nagrał posiedzenie własnym telefonem i zdecydował się udostępnić zapis.
5. Brak powszechnego obowiązku ustawowego nie wyklucza lokalnego rozwiązania
Nie twierdzę, że obowiązujące przepisy nakładają na każdą gminę powszechny obowiązek nagrywania wszystkich posiedzeń komisji.
Wnoszę o przyjęcie przez Gminę Płaska wyższego standardu jawności. Art. 11b oraz art. 22 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym stanowią podstawę do rozważenia odpowiednich rozwiązań dotyczących organizacji i trybu pracy organów Gminy.
Rzecznik Praw Obywatelskich wskazywał, że nagrywanie posiedzeń komisji i publiczne udostępnianie zapisów sprzyja pełniejszej realizacji prawa do informacji oraz zasady jawności. W opublikowanej odpowiedzi sejmowej Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej wskazano również możliwość wykorzystywania istniejących rozwiązań prawnych na poziomie lokalnym.
6. Koszty należy ocenić dla rozwiązania rzeczywiście objętego petycją
Podstawowy postulat obejmuje lokalne nagranie dźwięku i jego późniejszą publikację. Nie wymaga profesjonalnej transmisji telewizyjnej, operatora kamery ani stałego połączenia internetowego podczas posiedzenia.
Jeżeli przeszkodą miałyby być koszty, proszę o przedstawienie kalkulacji uwzględniającej:
- sprzęt już posiadany przez Gminę;
- ewentualny zakup prostego rejestratora;
- czas potrzebny na przygotowanie i publikację nagrania;
- przechowywanie plików;
- wymagania dostępności cyfrowej;
- ewentualną anonimizację materiału.
Koszty transkrypcji, anonimizacji i innych czynności powinny zostać wykazane oddzielnie. Wycena rozbudowanej transmisji obrazu nie będzie odpowiedzią na postulat prostszego nagrywania audio.
III. Pilotaż
Jeżeli Rada uzna, że wdrożenie wymaga wcześniejszego sprawdzenia, wnoszę o przeprowadzenie pilotażu obejmującego co najmniej dwie komisje, w tym Komisję Skarg, Wniosków i Petycji.
Pilotaż powinien trwać co najmniej trzy miesiące i obejmować minimum cztery posiedzenia. Jeżeli w tym czasie odbędzie się mniej posiedzeń, może zostać przedłużony, nie dłużej jednak niż do sześciu miesięcy.
Po jego zakończeniu proszę o publiczne przedstawienie wyników: liczby nagranych i opublikowanych posiedzeń, jakości zapisów, terminów publikacji, rzeczywistych kosztów, czasu obsługi oraz problemów wymagających rozwiązania.
IV. Sposób rozpatrzenia petycji
Proszę o merytoryczne odniesienie się do poszczególnych postulatów oraz poinformowanie mnie o sposobie rozpatrzenia petycji wraz z uzasadnieniem.
W przypadku nieuwzględnienia całości lub części petycji proszę o wskazanie konkretnych przeszkód prawnych, finansowych, technicznych lub organizacyjnych oraz wyjaśnienie, dlaczego nie można ich usunąć przez zastosowanie prostszego rozwiązania albo pilotażu.
Samo stwierdzenie, że ustawa nie nakłada obowiązku nagrywania komisji, nie rozstrzyga przedmiotu tej petycji. Jej celem jest bowiem podjęcie lokalnej decyzji o zwiększeniu jawności.
Proszę o kierowanie odpowiedzi na wskazany adres poczty elektronicznej.
Materiały pomocnicze
Rzecznik Praw Obywatelskich — materiały dotyczące prawa wstępu i samodzielnego nagrywania posiedzeń komisji:
https://bip.brpo.gov.pl/pl/content/rpo-samorzad-rady-prawo-wstepu-mswia-odpowiedz
Rzecznik Praw Obywatelskich — „Sprawa nagrywania posiedzeń komisji rady gminy”:
https://bip.brpo.gov.pl/pl/content/rpo-komisje-rady-gminy-nagrywanie-sejm-odpowiedz









































